Lezing

on

Heeft u interesse in een van onze lezingen? Laat het ons weten! info@bernardusdagen.nl

Lezing over de Bernardusabdij en de Gastelse Kaart.
Op donderdag 31 mei a.s. wordt in de gehoorzaal van de Heemkundekring ‘Het Land van Gastel’ een lezing gehouden over de band tussen de Antwerpse Bernardusabdij en de regio Noordwest-Brabant. Deze band werd gesmeed in de dertiende eeuw, toen de abdij een domein verwierf rond de Halderberg, en het recht kreeg om tienden te innen in een gebied dat een groot deel van de huidige gemeenten Halderberge en Moerdijk omvatte. De abdij, tot 1790 gevestigd in Hemiksem en vanaf 1834 voortgezet in Bornem, is in de geschiedenis van Noordwest-Brabant tot in de twintigste eeuw een belangrijke rol blijven spelen, vooral omdat de abt patroon was van de parochies Gastel, Wouw, Hoeven en Oudenbosch. De inwoners van deze dorpen hadden daarom eeuwenlang een kloosterling als pastoor. Landbouwers in de wijde omtrek moesten jaarlijks een deel van hun oogst afstaan aan de abdij. Mede met deze belastingopbrengst werd in Hemiksem aan de Schelde onder Antwerpen een indrukwekkend kloostercomplex gebouwd, met een statige abtenpaleis en een kloosterkerk vol kunstschatten. De Bernardusabdij behoorde tot aan de Franse tijd tot de machtigste kloosters in het hertogdom.

Op 31 mei zal Joep Hoeks inzoomen op een conflict tussen Thomas van Thielt, abt van de Bernardusabdij, en Jan IV van Glymes, Markies van Bergen op Zoom. Abt en markies meenden beide recht te hebben op de tienden in ‘het Lage’, een gebied ten noorden van Hoeven, Oudenbosch en Oud Gastel. In 1565, aan de vooravond van de beeldenstorm, kwamen ze tot een vergelijk. Om toekomstige conflicten te voorkomen, lieten de abt en de markies een gedetailleerde landkaart maken van het betwiste gebied. Deze kaart werd begin twintigste eeuw in het abdijarchief herontdekt door de Gastelse heemkundige Frans Akkermans, en is dit voorjaar bij W-books uitgegeven in het fraaie kaartboek “Polders in kaart – Noordwest-Brabant 1565-1590”, samengesteld door Willem van Ham en Karel Leenders.
De Gastelse Kaart biedt een unieke kans om een belangrijk moment in de geschiedenis van de regio in beeld te krijgen. Op 31 mei legt Joep Hoeks aan de hand van kaarten en luchtopnames uit hoe de Bernardusabdij door een reeks rampzalige stormvloeden een groot deel van zijn West-Brabantse bezit verloor, en hoe dit de monniken onontkoombaar in conflict bracht met de markies van Bergen op Zoom.
De lezing in Oud Gastel vindt plaats in aanloop naar de tweede editie van de Bernardusdagen, een evenement dat aandacht schenkt aan de eeuwenlange aanwezigheid van de cisterciënzer monniken van de Bernardusabdij in Noordwest-Brabant. In de parochiekerken van Hoeven, Oud Gastel, Oudenbosch en Wouw zijn op vier achtereenvolgende zondagen tentoonstellingen te zien die de band met de Bernardusabdij in beeld brengen. Alle kunstvoorwerpen in de kerken die aan de relatie met de abdij herinneren, staan tijdens de Bernardusdagen in de schijnwerpers. De Bernardusdagen vinden dit jaar plaats op 19 en 26 augustus en op 2 en 9 september.

Na afloop van de lezing wordt de Heiligenkamer van het Dorpsmuseum officieel geopend. Deze kamer is door de dinsdagochtendvrijwilligers van ‘Het Land van Gastel’ van een onoverzichtelijk “rommelkamer” omgetoverd in een prachtige expositieruimte van religieus erfgoed en een belangrijk deel van archief. Voorzitter Van Leengoed zal een korte toelichting geven op deze belangrijke aanwinst voor het museum. Zowel leden van de heemkundekring als niet leden zijn van harte welkom bij deze lezing!

Adres: Dorpsstraat 50, Oud Gastel
Zaal open om: 19.30uur
Aanvang van de lezing: 20.00uur
Entree: gratis voor leden en niet leden